Wendy van Dijk helpt en bedriegt. Dat doet ze al jaren en daar gaat ze dit tv-seizoen rustig mee verder. Dit keer stuurt Wendy een stel dikkerdjes op dieet in Obese en zijn naaste collega’s de klos in Ushi & the Family. Bovendien komt eind 2012 een film rondom haar Japanse karakter: Ushi the Movie, een mix tussen een romantische komedie en Borat.

David Lipschits, werkt samen met Wendy aan de grappen van Ushi:
‘Wendy weet haar humor op zo’n manier te gebruiken dat het altijd grappig is. Ze kan op een natuurlijke manier acteren. Heel knap. Eén foutje is dodelijk, maar die maakt ze nooit.’

Nicole Aan, al vriendinnen op de basisschool:
‘Niets is haar te gek. Wendy is van jongs af aan een doorzetter die nergens bang voor is. Haar doorzettingsvermogen kwam goed naar voren toen haar relatie met Xander stuk liep: daar is ze heel sterk uitgekomen. Door te genieten van alles wat er gebeurt, blijft ze overeind. Ze is een levensgenieter pur sang.’

Theo Duijker, reisde samen met zijn gezin en Wendy voor het programma Hart in aktie af naar Curaçao zodat zijn dochter dolfijnentherapie kon volgen:
‘Ik kan volmondig zeggen dat Wendy is zoals ze overkomt op televisie: ze acteert beslist niet. Het feit dat we nog steeds af en toe contact hebben, en soms lief en leed delen, blijft voor ons bijzonder. Het voelt als vriendschap.’

Henk Bres:
‘Wendy van Dijk kan de Here God zelf wezen, maar als je niet écht wilt afvallen, dan is het godsonmogelijk om het voor elkaar te krijgen. Bij mij mogen er misschien een paar kilootjes vanaf, maar daar heb ik Wendy niet voor nodig.’

Mun Yoshihara, werkzaam in het Amsterdamse Hotel Okura:
‘Ushi betekent in het Japans koe en de letters die ze in het programma gebruiken zijn helemaal geen Japanse tekens. Zo kan ik nog honderd dingen noemen die niet kloppen aan het programma. Ik vind het maar raar. Het is het clichébeeld dat Nederland van Japan heeft.’

Danny Smits van Mokkels.nl:
‘Wendy is één van de populairdere mokkels in Nederland. Deze maand staat ze zelfs in de top drie. Ze is een goede mum-nextdoor, heeft iets verfijnds en dat spreekt aan. Wat opvalt is dat er op het forum veel vraag is naar een Playboyshoot met Wendy. Lijkt mij ook geen straf om naar te kijken!’

Crisisberaad op Curaçao. Moet de Curaçao Tourist Board nu wel of niet zaken doen met Wendy van Dijk en haar typetje Lucretia Martina, de Curaçaose weervrouw met het Surinaamse accent? Slapeloze nachten had Edward Suares, regional manager van het CTB, van alle kritiek op ‘Dushi’. Maar hij kan opgelucht ademhalen. Er is besloten dat de samenwerking wordt voorgezet.

‘We waren behoorlijk geschrokken van alle kritiek,’ zegt Suares. ‘Dit gaat over emoties van een bevolking. We hebben even moeten heroverwegen of het wel verstandig was hiermee door te gaan.’

Alle afleveringen zijn doorgevlooid, om te zien of er iets schadelijks voor Curaçao in zat. Suares: ‘Oké, het Surinaamse accent is misplaatst. Maar voor de rest is er niets aan de hand. De grappen gaan helemaal niet ten koste van de Curaçaose bevolking, zoals soms wordt gezegd. Sterker: ze gaan juist ten koste van de Nederlanders.’

De eindbalans is volgens Suares zeer positief. ‘Deze mevrouw Martina heeft journalistiek gestudeerd, is mondig en weet zich prima te presenteren. Dat geeft alleen maar een goed beeld van Antillianen.’

De critici hebben het programma vaak niet eens bekeken, heeft Suares gemerkt. ‘Daarom heb ik het programma laten zien aan allerlei mensen die kritiek hadden op onze beslissing om met Wendy van Dijk in zee te gaan. Nadat ze gekeken hadden, snapten die mensen heel goed waarom we dat hebben gedaan.’

Suares legt uit: ‘Nederlanders die niet naar Curaçao willen, hebben een bepaald beeld van Curaçao. Dat willen we doorbreken met humor en met het gegeven dat Nederlanders achter de bekende Nederlanders aan lopen. Als mensen als Wendy, maar ook Gerard Joling en Frans Bauer zeggen dat Curaçao goed is, nemen veel mensen dat gewoon van ze aan.’

In tegenstelling tot wat Wendy van Dijk als reactie op alle kritiek suggereert, is het CTB niet geïnteresseerd geraakt in samenwerking na het programma gezien te hebben. Het programma is niet bekeken en vervolgens ‘omarmd’; de samenwerking was al beklonken toen het programma nog gemaakt moest worden. De overeenkomst was namelijk al getekend voordat de opnames begonnen.

Suares: ‘Het moest allemaal supergeheim blijven, we moesten een handtekening zetten onder de belofte dat we niets naar buiten zouden brengen. Er waren vier mensen die ervan wisten: twee van RTL en twee van ons. We moesten dus al beslissen voordat het programma er was.’

Uiteindelijk is ook alle publiciteit, positief of negatief, alleen maar mooi meegenomen. ‘De verwachting is dat de komende aflevering bijna drie miljoen kijkers zal trekken,’ vertelt Suares. ‘Dat komt toch door alle aandacht van de media. Drie miljoen kijkers, voor een programma met Curaçao in de hoofdrol. Het is een buitenkansje. Het is enorm veel exposure, voor een relatief zeer laag bedrag.’

De ‘zwarte’ Wendy van Dijk trekt al weken miljoenen kijkers. Maar programmamaker Anousha Nzume en schrijver Clark Accord hebben kritiek op deze karikatuur. Zeker zolang de omroepen de donkere medelanders grotendeels negeren: ‘Heel wat avonden zie ik geen enkel gekleurd persoon op tv.’ De Antilliaanse en Surinaamse gemeenschap is niet blij met Wendy van Dijks typetje Lucretia Martina in het programma Ushi & Dushi. In een fatsuit en met een zwart gezicht lokt ze BN’ers uit de tent met stereotype opmerkingen, dito gedrag en gejatte grappen (zie beneden). Toch willen slechts weinig bekende Surinamers, Antillianen of Afrikanen zich erover uitspreken. Programmamaker Anousha Nzume en schrijver Clark Accord, die bezig zijn met een tweede reeks van hun talkshow NAP voor de Amsterdamse zender AT5, doen dat wel.

Accord: ‘Ik vind het laf dat zo weinig mensen hun mening willen geven; nu lijkt het net alsof er niets aan de hand is. Terwijl er heel veel donkere mensen voor de buis zitten die Lucretia belachelijk vinden. Kijk maar eens op Surinaamse, Antilliaanse of Afrikaanse forums.’

Wat er volgens hen mis is met Van Dijks Antilliaanse typetje? Het accent is niet Antilliaans, eerder gebrekkig Surinaams. De opmerkingen die Lucretia maakt zijn vaak vooroordeelbevestigend (te laat komen, lui zijn, mannen hebben veel vrouwen). Verder doet het racistisch aan dat Van Dijk zichzelf donker schminkt: in Amerika zou dit nooit op tv worden uitgezonden vanwege het omstreden ‘blackface’-verleden van dat land. Vanaf begin 18de eeuw tot ver in de 19de eeuw verfden blanke acteurs zichzelf daar zwart met knalrode lippen en speelden in racistische toneelstukken of films. Tenslotte is Lucretia een lelijke vrouw met gek haar en draagt ze bijeengeraapte kleding.

Accord lacht. De voormalig make-up-artiest vindt dat Van Dijk ook nog eens slecht is opgemaakt: ‘Zweterig en plakkerig. Terwijl Antilliaanse vrouwen er altijd uitzien om door een ringetje te halen. Of ze nu wel of niet een gouden tand hebben, hun haar, make-up en zelfs hun wenkbrauwen zien er tot in de puntjes verzorgd uit. Waarom heeft Wendy van Dijk zichzelf niet tot een mooie, slanke zwarte vrouw getransformeerd met het juiste accent?’

Witte bolwerken
Toch zou de schrijver Van Dijks programma geen probleem vinden, als er genoeg normale, donkere mensen op tv tegenover staan. Maar die zijn er niet. Alleen als er problemen zijn, mogen donkere mensen op komen opdraven en dat doet Accord pijn. ‘Heel wat avonden zie ik geen enkel gekleurd persoon bij de publieke omroepen. Schaamteloos van de mensen bij de publieke omroep die dat bepalen.’ Accord en Nzume weten nu al hoe er op hun uitspraken zal worden gereageerd: ‘Als je hierover klaagt, wordt er gezegd: doe niet zo politiek correct. Dat is bijna een scheldwoord geworden.’

Het valt hen op dat er de laatste jaren veel meer ruimte is gekomen voor de onderbuikgevoelens van de boze, blanke man. Accord: ‘Er moet nu geluisterd worden naar de Wilders-stemmers en andere mensen mogen niet klagen. Doen zij dit wel, dan wentelen die zich zogenaamd in een slachtofferrol. Maar zijn die Wilders-aanhangers geen slachtoffers als ze klagen? De linkse mening is tegenwoordig ver te zoeken. De redacties van Het Parool, de Volkskrant en die in het Sanoma-gebouw (uitgever van o.a. Revu, red.) zijn witte bolwerken.’ Accord verhaalt over vergaderingen bij modebladen die een donker model afkeuren vanwege haar brede neus met de opmerking: ‘Denk aan de vrouw in Lutjebroek!’

Nzume en Accord willen daar zelf wat aan veranderen. Dus organiseren zij maandelijks een talkshow om over dit soort onderwerpen te praten. En richtten zij stichting Sunshiptree op om zelf de deuren van kunst, cultuur en media voor jongeren uit bepaalde postcodegebieden te openen.

Dit land claimen
Ook maakte het duo het afgelopen jaar dertien talkshows voor AT5. Tot nu toe heeft geen enkele publieke omroep interesse om die landelijk te brengen. Anousha vindt het na zoveel afwijzingen lastig om niet zuur te worden: ‘De publieke omroep krijgt subsidie om iedereen te vertegenwoordigen op tv. Clark heeft zijn column Shirley in een format gegoten, we hebben de personages ontwikkeld, succesvolle allochtone vrouwen die worden gespeeld door topactrices en Endemol wil deze serie in productie nemen. De NPS zag het ook helemaal zitten, maar vervolgens zegt de netmanager: ‘We doen al iets met allochtonen,’ en schiet het af. Dat is dan Shouf Shouf Habibi.’ Accord: ‘Natuurlijk hoeven ze niet alles wat we aanbieden te nemen, omdat we zo leuk zwart zijn. Maar van de tien keer dat we komen, krijgen we tien keer nee te horen.’

Dus oppert Accord iets revolutionairs: ‘Zolang er in Nederland geen medium is waar het zwarte geluid te horen is, weten zwarte mensen niet wat er leeft. Dan ben ik een voorstander van aparte media.’ Misschien is een Nederlandse BET (de Amerikaanse zender voor Afro-Amerikanen) een idee? Nzume: ‘Dat lijkt me wel interessant, maar liefst heb ik alles bij elkaar. Maar ja, zolang dat niet gebeurt…’
‘…Zouden er aparte media moeten komen,’ vult Accord aan. ‘Surinamers zeggen soms: ‘We zijn in die mensen hun land,’ terwijl zij hier al vijftig jaar wonen en al eeuwenlang Nederlanders zijn. Als Surinamers moeten we dit land ook claimen. Er komt een generatie aan die niet geleerd heeft z’n vinger op te steken als ze iets willen. Dat wordt straks nog een probleem.’

Meer weten: Black Ink 9 november in Pakhuis de Zwijger ‘De sterke zwarte vrouw, zegen?

Gestolen grap
Dat Van Dijks Lucretia niet bijster origineel is, blijkt uit het feit dat ze een grap ‘leent’ van Jetty Mathurin. Zowel Mathurins karakters Stanley als Taantee bedienen zich regelmatig van de tekst: ‘Jullie hebben de klok, wij hebben de tijd.’ In aflevering één deed Lucretia dezelfde uitspraak. Overigens duidt deze grap ook op het vooroordeel dat Nederlanders van Antilliaanse afkomst anders omgaan met het begrip tijd dan witte Nederlanders.

Bas Heijne over ‘Wendy van Dijk in een apenpak’.
GeenStijl gooit nog wat olie op het vuur.

Wendy van Dijk trok afgelopen week 2,4 miljoen kijkers met Ushi & Dushi. Van Dijk speelt de Antilliaanse Lucretia Martina. In een fatsuit en blackface lokt zij BN’ers uit de tent met stereotype opmerkingen en dito gedrag. De enige echte Lucretia van der Vloot (actrice/zangeres) is not amused dat Van Dijk haar voornaam gebruikt.

Wat vond u van de uitzending?
‘Belachelijk. Normaliter meng ik me nooit in de discussie over zwarte piet en het woord neger, sterker nog;  ik noem mezelf gewoon een negerin, maar ik ben er helemaal niet blij mee. Ook niet omdat ze de naam Lucretia gebruikt.’

Wat klopt er niet aan het typetje Lucretia Martina?
‘Lucretia is een Surinaamse naam en niet Antilliaans, dat hadden ze beter mogen researchen. Het accent klopt ook niet helemaal. Ze praat als een Surinaamse, terwijl haar typetje van de Antillen komt. Ik zou ook graag weten waarom ze mijn naam gebruikt voor haar stereotypering van een zwarte vrouw.’

En ze doet het in blackface. In Amerika zou ze gelynched worden.
‘Met blackface heb ik niet zoveel. Zwarte Piet is wat mij betreft ook prima. Aangezien we ooit samen in de film In Oranje speelden, had ze kunnen weten wie ik was. Ik heb haar twee weken geleden gebeld om uitleg te vragen, maar ze belde niet terug. Ik heb er zelfs over gedroomd. Daarin vertelde Wendy me ‘dat ze er niet over had nagedacht’. Dat het aan mij lag. Haar management laat nu weten dat Lucretia gewoon een heel veel voorkomende naam is op Curaçao, en dat ze hem daarom hebben gekozen, maar het was fijn geweest als het iets anders was gelopen.’

Ook schrijver Clark Accord kon niet lachen om Wendy’s slechte imitatie van een Antilliaanse vrouw.
Accord: ‘Blackface past bij deze tijd. Het is de verwildering van de media. In de politiek zijn we dit al gewend, nu komt dat soort vermaak op tv. Blijkbaar  kun je in Nederland ermee binnenlopen als je jezelf zwart schminkt en met een raar accent gaat praten.  Het is niet alleen blackface wat Wendy van Dijk doet, maar ook blackbashing. Kijk, als het goed was neergezet, een goede persiflage van een Surinaamse of Antilliaanse vrouw, dan zijn wij de eersten die er hard om konden lachen. Surinamers houden van zelfspot en leedvermaak.  Doordat het zo slecht is gedaan, is het alleen maar pijnlijk en vraag ik me af wanneer kan ik hier nu om lachen?’

Accord weet toevallig dat Wendy in de Bijlmer op de middelbare school heeft gezeten, bij uitstek een plaats waar ze veel contact moet hebben gehad met Surinaamse en Antilliaanse klasgenoten.
‘Zij is als een van de weinigen in Hilversum juist niet in het Gooi opgegroeid. Daarom neem ik het haar extra kwalijk. Ze moet op school weleens gehoord hebben over de gevoeligheden die leven bij deze gemeenschappen. Dat ze dan op zo’n manier hieraan voorbij gaat, is onbegrijpelijk. En ik verwacht van iemand die in de Bijlmer op school is geweest, beter in staat zou moeten zijn een perfect Antilliaans accent na te doen. In Amerika zou dit niet eens worden uitgezonden, maar ja in een land waar elk jaar in december mensen zichzelf zwart schminken als zwarte piet kun je niet anders verwachten. En als GeenStijl het al racistisch noemt, dan denk ik wel dat er iets aan de hand is.’

Meer weten? Op maandag 9 november in Pakhuis de Zwijger 19:30: Black Ink: De sterke zwarte vrouw, een zegen?

Revu begaf zich vanmiddag in een Bussumse uitspanning die uitpuilde van de RTL-sterren. Daar was de gelegenheid ook naar, aangezien we ons bij de perspresentatie van de RTL-zenders bevonden. Wat ons zoal opviel:

- ‘Overloper’ Beau van Ervan Dorens die voor het nieuwe Veronica-programma CQC zijn ex-collega’s aan een vragenvuur onderwierp. ‘Spannend’, vond hij, maar zelfs op zijn voormalig baas Erland Galjaard (over wie hij onlangs nog veel lelijks riep) stapte Beau onverschrokken af.

- Linda de Mol die filosofeerde over het toekomstperspectief van hitserie Gooische Vrouwen: ‘Misschien over tien jaar de Golden Girls in ’t Gooi?’

- Frits Wester die onthulde welke smsjes hij van Jan-Peter Balkenende kreeg: ‘een omgekeerde smiley’.

- RTL’s grootste baas Bert Habets die de komst van digitale themazender RTL Lounge aankondigde, ‘voor de vrouw van nu’. Waarbij wij ons afvroegen: hadden we daar RTL 8 al niet voor?

- Gordon die op de voet werd gevolgd door zijn bodyguard en voor de tweede keer deze zomer van manager wisselde.

- Strafcornerkanon annex hockeybal Taeke Taekema die mede-presentator wordt van hét programma voor materialisten: Wannahaves. Zijn collega: de smakelijke Susanne Dijksterhuis (zie bovenstaande foto).

- De revival van Ushi. Wendy van Dijk mét pruik en kunstgebit die JR ‘Dallas’ Ewing probeert te zoenen: wij kijken er al naar uit.

- De welgevormde billen van Nikki Plessen die zeker vier keer voorbij huppelden in de promo van Ibiza 24/7.

- Dezelfde Nikki Plessen die vanmiddag ook met de award voor ‘kortste rok van de dag’ naar huis ging.

Derek Ogilvie lijkt flink in zijn paranormale hemd te zijn gezet en wel door niemand minder dan zijn eigen RTL-collega Wendy van Dijk. Zoals te zien was bij de presentatie van het nieuwe televisieseizoen gaat Wendy voor RTL weer de hort op als de Japanse presentatrice Ushi. Het blijkt een meer dan geslaagde geslaagde comeback, maar er wordt ook een rare move gemaakt. Want behalve internationale sterren als Larry Hagman (J.R. uit Dallas) gaat ook babyfluisteraar en dodenluisteraar Ogilvie er schijnbaar met boter en suiker in. Zodra Ushi zich bekend maakt als Wendy van Dijk verzucht Ogilvie bijna in tranen: ‘Jesus. I can’t believe you’ve done this to me. Jesus, oh fuck…’ Tenzij de hele uitzending voorgekookt is en Derek nog met een konijn uit de hoge hoed mag komen, lijkt het er op dat hij te pakken is genomen. En dat terwijl er al door menigeen getwijfeld werd aan zijn paranormale kunsten. Van je collega’s moet je het maar hebben.