Overzicht van: Kyteman

1 Kyteman
Zaterdagavond 17 januari valt het doek in de grote zaal van de Oosterpoort in Groningen en wordt aan alle speculaties een eind gemaakt: de winnaar van de jaarlijkse Popprijs, de meest prestigieuze muziek-award van Nederland, wordt onthuld. Kiest de jury voor een grote ster, een muzikaal verantwoorde outsider, of een andere spraakmakende artiest? Echter, sinds de prijs in 1999 naar Postmen ging, zal de winnaar niet zo voorspelbaar zijn geweest als nu. Wie anders dan Colin Benders alias Kyteman heeft het afgelopen jaar zo spectaculair zijn stempel gedrukt op het Nederlandse muziekjaar? Dat heeft de trompettist/dirigent overigens niet in zijn eentje gedaan, dus als we de jury dan toch een tip mogen geven: geef de Popprijs niet alleen aan Kyteman, maar ook aan zijn gehele Hip Hop Orkest.
 
2 Ilse DeLange
Of… Heeft ze er inmiddels lang genoeg op moeten wachten en is publiekslieveling Ilse DeLange nu eindelijk dan toch aan de beurt? Wat, immers, moet een Nederlandse popartiest nog meer doen om de hoogste erkenning te krijgen van Buma Cultuur, die de Popprijs sinds 1986 uitreikt? Laatste studio-album Incredible werd het afgelopen jaar gewoon weer dubbelplatina, alsof het niets is. Dat is het niet. Een vol Ahoy schijnt de zangeres ook te kennen.
 
3 Martyn
Aan de andere kant: wordt het niet weer eens tijd om een echte artistieke vernieuwer het podium op te hijsen? Vroeger wonnen acts als The Ex, Eboman of Arling & Cameron nog weleens de Popprijs. Die tijd lijkt lang voorbij. De van oorsprong Eindhovense dj/producer Martyn zal niet zo gauw een hit scoren, maar wordt internationaal erkend als voorloper op het scherpst van de snede tussen dubstep en techno.

(JAMMM/RoughTrade)
* * * *

Holland Sport is niet alleen goed omdat Wilfried de Jong een briljante tv-interviewer is, het sportprogramma schenkt ons wekelijks ook een fraaie reportage. Zonder commentaar, maar ingezoomd op de sporter. Op zijn inspanning, zijn spieren, de druppels zweet op diens lichaam. Deze dvd is hiervan het muzikale equivalent. Concertregistraties geven doorgaans sec een weergave van het optreden. Leuk aandenken, als je toevallig tijdens die avond je man/vrouw in spe hebt ontmoet, maar verder gruwelijk saai. Regisseur Richard Valk heeft er goed aan gedaan om tijdens het optreden van Kyteman’s Hiphop Orkest in de Oosterpoort in Groningen (één van de beste shows die de groep gaf, aldus trompettist/orkestleider Colin Benders) zijn negen cameramannen een vergrootglas te laten houden op het 22-koppige orkest. Het resultaat geeft een unieke kijk in het functioneren van de spannendste live-act van 2009. Vooral tijdens de jamsessie krijg je als kijker het gevoel op het podium tussen de muzikanten te staan. Gedisciplineerde musici, bezwete rappers en vooral een dirigent die in een uur vlijmscherpe en intense vreugde combineert, werken geconcentreerd samen als chirurgen tijdens een operatie. Alles is vastgelegd. Iedere grap, iedere lach en iedere reprimande van Kyteman. Het wordt saai en voorspelbaar, maar ook dit doet de Utrechter weer heel erg goed.

(V2)
Rock * * * *

Hoog tijd voor een Carice van Houtentje: houdt het nou nooit op? De Nederlandse muziekscene glorieert al rijkelijk in 2009, waarbij vooral debuten opvallen van o.a. Roosbeef, De Staat en Kyteman. Vergeleken bij die bands mag Coparck haast een oudgediende heten, maar de Amsterdammers hebben met A Dog And Pony Show niet alleen hun beste maar ook meest constante plaat gemaakt. Het is vooral knap dat ze het niveau van de album-opener (en titeltrack) volhouden. Het nummer heeft door de heldere pianoklanken een popelement en ontspoort tegen het einde heerlijk dankzij een gastbijdrage van jazztrompettist Eric Vloeimans. Dromerige momenten zijn nog altijd aanwezig en worden gevaarlijk door de altijd wat breekbare zang van Odilo Girod, maar bovenal is A Dog And Pony Show compact. De opgewekte popsongs zijn puntig, of het nou het kampvuurmomentje The Moonset is of het steviger aangezette I Guess. De songschrijfkunst van de Amsterdammers is door de jaren heen steeds meer gegroeid. Toch heeft de vierde Coparck de frisheid van een debuut.

(Dox)

Hij speelt bij Kyteman en Wouter Hamel, maar de jonge pianist Pieter de Graaf kan meer. Met zijn eigen trio heeft hij een plaat opgenomen die barst van de energie (verschijnt in oktober). Pieter is als een spits die continu loert op een kansje, op een gat in de verdediging. Mumbai is minstens zo nerveus als de gelijknamige stad. Maar de groove, die blijft.

Drie jaar geleden ging Geert Wilders op Lowlands in debat met Femke Halsema. Het afgelopen weekend ontbrak de PVV-politicus misschien fysiek, op het podium hieven artiesten het waarschuwende vingertje. Jon McClure bijvoorbeeld. De activistische zanger van de Britse rockband Reverend & The Makers koos zijn woorden zaterdag zorgvuldig. ‘Fuck you, Geert Wilders! Fuck you.’ Reazun, de Franstalige rapper uit het Hiphop Orkest van Kyteman waarschuwde het Lowlands-publiek zelfs voor de komst van een totalitair regime. Dat is misschien wat overdreven, maar vooruit, de Utrechtse MC was wellicht aangestoken door het enthousiasme van 15.000 mensen in de Alpha tent. Kyteman’s Hiphop Orkest loste daar méér dan de belofte in: met extra muzikanten in het orkest, achtergrondzangeressen en een zangkoor klonk het werk van het Utrechtse talent nog voller en professioneler. Het hoogtepunt van het weekend.

Leuk hoor, dat Arctic Monkeys Lowlands komt afsluiten. Dat The Prodigy er is. Lily Allen, prachtig. Geinig die verrassingsact van Dave Grohl. Snoop Dogg? Hartstikke gezellig! Maar voor ons hadden ze al die buitenlanders niet naar Biddinghuizen hoeven te halen. 2009 is voor Nederland misschien wel het beste muzikale jaar óóit, dus je vindt ons bij de Hollandsche artiesten. Van de underdog Roosbeef tot de gevierde man Kyteman, dubstepkoning Martyn, het feestje van Benjamin Herman en de slooppartijen van Elle Bandita en Aux Raus: iedereen die er toe doet is in Biddinghuizen.

Onze 9 tips voor Lowlands 2009…

Het was weer rennen en vliegen en duwen en trekken om een goed beeld te krijgen van het 34ste North Sea Jazz festival, afgelopen weekend in Rotterdam.  Hoewel er ook tijd was voor een sauvignon blanc bij de wijnbar, gelukkig.

VRIJDAG (Guuz Hoogaerts)

Het hoogtepunt van de vrijdag stond al gelijk aan het begin geprogrammeerd: de Hot 8 Brass Band. Een hoempa-orkest uit New Orleans dat zich presenteerde als een funky versie van de Deurzakkers:  het publiek werd aangemoedigd op de maat door de knieën te gaan.  We hadden ze de rest van de avond nog graag een paar keer tegengekomen. Om de nare smaak weg te dansen die Duffy achterliet, bijvoorbeeld. De Britse had wel een sexy strak jurkje aan, maar zelfs dat ging vervelen.  Net als de triller in haar stem.  Dan lieten we liever de trommelvliezen trillen bij het haast gelijktijdig geprogrammeerde Soil & Pimp Sessions. Die hebben we óók al vaker gezien, maar hun kamikaze-stijl (alles in het rood!) van spelen is en blijft geweldig.

***
(Coast to Coast)

‘Nu nog een goed liedje hier en het is gepiept,’ grapt Matthijs van Nieuwkerk tegen Sanne Hans. Maar dat is helemaal geen grap. Want de zangeres van Miss Montreal, die bekend werd dankzij een kaasreclame, zong een goed liedje in De wereld draait door, heeft inmiddels op cd gedebuteerd en staat op grote festivals zoals Parkpop. Zo zijn er wel meer bands die dankzij DWDD gepresenteerd werden aan een groot publiek, en daar de vruchten van plukten. Neem Sabrina Starke, DeWolff en Kyteman. Op de dvd staan ‘de minuutjes’ die ze in de reguliere uitzending kregen, en hele nummers die werden opgenomen tijdens de reclamebreak voorafgaand aan DWDD. Zo is onder meer te zien hoe Benjamin Herman zijn saxofoon zowat opvreet, Kyteman met zijn orkest de studiotemperatuur tot gevaarlijke waarden laten oplopen. Helaas kun je Sabrina Starke en Giovanca alleen via een internetlink zien – het waarom daarvan ontgaat me. De cd laat vooral horen dat er bij ons en bij de buren momenteel een pak topbandjes rondlopen – die dus allemaal van Matthijs een kontje kregen. Dan vergeef je Van Nieuwkerk toch dat hij een prachtig klein liedje van Milow na afloop plompverloren kwalificeert als ‘heel erg aardig.’

(Kytopia/Jammm)

Hoe vaak zal de iele Kyteman in die reusachtige zanger Cee-Lo passen? Zeker een keer of zes. Het origineel van de nieuwe single No More Singin’ The Blues van het Utrechtse wonderkind klinkt als hiphop uit een westernfilm; onder handen genomen door stadsgenoten C-Mon & Kypski verandert het in dansbare funk die niet misstaat op een plaat van Gnarls Barkley. Met een hoofdrol voor de schurende soulzanger Omar Soulay.

(Universal)
* * * *

Iedereen heeft het nu wel over die Kyteman, maar Jimi Hendrix kon er ook wat van. Veertig jaar geleden nam hij het grensverleggende album Electric Ladyland op. Om dat te vieren verscheen het eind vorige maand opnieuw, mét een documentaire over het ontstaan van het beste werk van de gitarist. The Making of Electric Ladyland werd in 1997 al uitgezonden op de Amerikaanse tv, maar is nog steeds de beste in haar soort (lees: pratende oude mannen die herinneringen ophalen). De documentaire bevat namelijk genoeg muzikale weetjes om een compleet popquiz-seizoen mee te vullen. Over Hendrix’ arrogantie (zijn muzikanten moesten om zes uur ‘avonds uur al in de studio zijn, maar konden soms tot drie uur ’s nachts op Jimi wachten). Hendrix’ fascinatie voor Bob Dylan (hij droeg elke dag voor uit het songbook dat hij in zijn rugzak meedroeg). Over beroemde studiogasten die niet op de plaat zijn gekomen (Rolling Stone Brian Jones speelde een half uur piano, toen Jimi zei: ‘Okay, nu gaan we weer verder met opnemen.’). Maar vooral over zijn genialiteit. Hoewel Hendrix geen noten las, kon hij uren zoeken naar het perfecte geluid. Dat zoemende geluidje op Crosstown Traffic? Een kam met een stuk tape erover!

(Eigen beheer)
Hiphop
* * * *

Het is een wonder, maar Paradox staat – ondanks zijn imposante lengte – al jaren in de schaduw. Als rapper van de groep Illicit in die van Relax en Pete Philly & Perquisite, tegenwoordig als één van de zoveel mc’s van Kyteman’s Hiphop Orkest. Vanuit die schaduw levert de Utrechter zijn tweede indrukwekkende album met gitarist/producer Pry. Die gebruikt oude soul als basis voor experimentele producties, waarover de soepele bariton van Pax glijdt als massageolie. A Day Off verschijnt op vinyl en gratis download (paxandpry.com), dus het duo zal nog wel even in die schaduw blijven.

Het programma van Pinkpop is bijna compleet, maar het Limburgse volksfeest moet het vooralsnog hebben van twee grote namen en de Nederlandse inbreng. Dat laatste is goed nieuws: De Jeugd van Tegenwoordig mag eindelijk op het feestje van opa Smeets komen (al ligt een verplichte deal met Kees de Koning, manager van de begeerde reclamester Anouk én De Jeugd, voor de hand). De handjes mogen ook op elkaar voor het vastleggen van de twee grootste Nederlandse talenten van het moment: Kyteman en De Staat (die op zondag natuurlijk bij elkaar op het podium springen, maar dat is nog een verrassing). Is dat een reden om de tent van zolder te halen en een retourtje Landgraaf te boeken? Neuh… Als we Bruce Springsteen, Elbow, Pendulum en Depeche Mode nog even noemen is het qua Pinkpop-hoogtepunten namelijk al weer gebeurd. Pinkpop is nog maar een tientje goedkoper dan Lowlands, maar voor de mislukte arrenbie-poging van Chris Cornell, de skabejaarden van Madness of de saaie Belgenpoppers Milow en Novastar komen wij niet van onze randstedelijke troon. De meisjesrockband Sneu Patrol is zelfs de afsluiter. En de prijs voor het bier is verhoogd! De schoften… Zal het geld in Landgraaf ook op zijn?