Overzicht van: Irak

Hij is alweer enige tijd hemelen. Zonder dat de wereld eigenlijk een verklaring van of een interview met de Iraakse dictator te zien kreeg. In een flitsproces werd Saddam Hoessein veroordeeld tot een flitsexecutie. Nu blijkt dat de FBI Saddam Hoessein de maanden voor zijn dood uitgebreid heeft gesproken. Vanaf februari t/m juni 2004 zat Hoessein gevangen op het vliegveld van Baghdad waar hij de dagen doorbracht met de speciale FBI-agent George L. Piro.  Die overigens vloeiend Arabisch spreekt en van zijn werkgever geen interviews mag geven over deze speciale opdracht. Ongeveer 100 pagina’s met uitgetikte gesprekken tussen Hoessein en Piro zijn na een beroep op de Amerikaanse Freedom of Information Act (In Nederland: Wet Openbaarheid van Bestuur) door een Amerikaanse universiteit openbaar gemaakt.

* * *
Documentaire van Errol Morris

In 2004 kwam aan het licht dat Amerikaans militair personeel Iraakse gevangenen op grote schaal had mishandeld in de Abu Ghraib-gevangenis. De bewijzen werden geleverd door foto’s, gemaakt door de daders zelf. Het zijn beelden van veelal naakte mannen die aan de grofste vernederingen werden onderworpen, zoals masturberen in het bijzijn van vrouwelijke soldaten. Morris laat zowel de makers van het schokkende beeldmateriaal als de daarop figurerende bewakers aan het woord. Maar hij is minstens zo geïnteresseerd in de stille getuigen, de foto’s zelf. Die vertelden maar een deel van het verhaal. Waar de militairen zich schuldig aan maakten, was niet meer dan een onschuldig ontgroeningsritueel vergeleken bij de niet gedocumenteerde martelingen waaraan de CIA zich ter plekke bezondigde. Wie niet op een complottheorietje meer of minder kijkt, zou zelfs kunnen denken dat de foto’s een afleidingsmanoeuvre waren om de ware verschrikkingen van Abu Ghraib te verdoezelen. S.O.P. geeft geen pasklare antwoorden, maar zet wel aan het denken. Jammer alleen van de nagespeelde scènes die in het tv-programma Opsporing Verzocht niet zouden hebben misstaan.

Rockdocu van Suroosh Alvi & Eddy Moretti
* * *

Het bestaat echt: Iraakse heavy metal. Maar je moet niet vragen hoe. De band Acrassicauda trad in acht jaar tien keer op, meestal voor grofweg een dozijn liefhebbers en niet zelden met gevaar voor eigen leven. Het maakt het verhaal van de bandleden ontegenzeggelijk tot een alternatief heldenepos. Want ga er maar aan staan in een land waar een T-shirtje van Metallica al als grove provocatie wordt beschouwd, waar je je haar niet mag laten groeien en headbangen geassocieerd wordt met het verwerpelijke hoofdschudden van orthodoxe Joden tijdens het gebed. In de documentaire volgt een journalist van het Amerikaanse blad Vice de heren van Acrassicauda op hun moeizame muzikale omzwervingen die na een tussenstop in Syrië voorlopig eindigen in Turkije, waar bij de UNHCR een vluchtelingenstatus wordt aangevraagd. Heavy Metal in Istanbul heet dan ook de aan de oorspronkelijke film toegevoegde reportage. Film en extra doen denken aan een MTV-item, met een interviewer en geïnterviewde die elkaar vooral erg tof vinden. Dat had wel wat journalistieker gemogen. Maar het blijft een bijzonder verhaal.