* * * *
Historisch spektakel van John Woo

In september zal John Woo tijdens het festival van Venetië geëerd worden met een lifetime achievement award. Een goed getimede onderscheiding, want met zijn laatste film, Red Cliff, heeft de Chinese regisseur zijn vorm weer hervonden. Die was hij in de loop van zijn tienjarig verblijf (1993-2003) in Hollywood namelijk een beetje kwijtgeraakt, hoe aardig films als Face/Off en (het onderschatte) Windtalkers ook uitpakten. Met Red Cliff viert de regissseur de terugkeer op zijn geboortegrond meteen maar even met de duurste Chinese productie ooit, die in eigen land ook nog eens alle kassarecords kraakte.
Het goede nieuws is dat Woo het verhaal van de strijd tussen drie Chinese krijgsheren in de derde eeuw na Christus, mede dankzij de computer, tot een adembenemender spektakel weet om te smeden dan Avatar. Het slechte nieuws is dat we het in Nederland alleen met de dvd moeten doen die bovendien de gehalveerde exportversie bevat van het oorspronkelijk vijf uur durende epos. Niet getreurd: zelfs een geamputeerde Woo veegt de concurrentie met gemak van tafel.

Lees meer

* * *
Horrorfantasy van Christopher Smith

In Triangle loopt een zeiltochtje fataal af. De personages verdwijnen niet in de Bermuda Driehoek, zoals de titel suggereert, hun staat iets veel akeligers te wachten. Wat dat is, moet om de pret niet te bederven geheim blijven, maar wie er de mythe van Sisyphus even op naslaat, krijgt al een vermoeden. Nóg een hint dan. Een goede gewoonte in filmland is om met een zogenaamde pitch belangstelling te wekken voor een nieuw project. In dit geval zou dat geweest kunnen zijn: Memento meets The Shining. Smith graaide zijn invloeden dus overal vandaan, maar het resultaat mag er zijn: claustrofobische horror van nachtmerrie-achtige allure.

Lees meer

* * *
Gangsterdrama van Malcolm Venville

Vijf gangsters die absurde dialogen uitwisselen in een afgetrapt interieur, terwijl hun slachtoffer in een kast zit opgesloten. Het zou zomaar een postuum ontdekt toneelstuk van Harold Pinter kunnen zijn. Maar het scenario, van de schrijvers van de gangsterklassieker Sexy Beast, is toch echt voor film bedoeld. Met een cast bestaande uit Ray Winstone, John Hurt, Tom Wilkinson, Stephen Dillane en Ian McShane is 44 Inch Chest zeker geen straf om naar te kijken. Vooral McShane schittert als als ijdele homoseksuele gangster. Maar uiteindelijk legt de welwillendheid van de kijker het toch af tegen het gebrek aan drama en de visuele beperkingen van die ene locatie.

Lees meer

* * *
Horror van Olatunde Osunsanmi
In de bioscoop vanaf 14 januari

Paranormal Activity herhaalde (kundig) het net echt-trucje van The Blair Witch Project. De makers van The Fourth Kind maken het ingewikkelder. Ze wisselen ‘authentieke’ opnamen van bezeten personen af met ‘reconstructies’ van dezelfde gebeurtenissen, waarbij de acteurs onder hun eigen naam worden geïntroduceerd. Het verhaal draait om de inwoners van een geïsoleerd stadje in Alaska die door aliens zijn ontvoerd en onder hypnose hun gruwelijke ervaringen herbeleven. De zogenaamde reconstructies worden bedorven door bombastisch camerawerk en een dito soundtrack. Maar de door strategisch geplaatste storingen ondermijnde pseudo-authentieke opnamen zijn lekker creepy. Juist omdat dan pas de fantasie van de kijker aan het werk wordt gezet.

Lees meer

* * * *
Sprookje van Spike Jonze
In de bioscoop vanaf 14 januari

Max is zo’n hyperjoch dat het ouderschap in een nachtmerrie kan veranderen. Na een ruzie met zijn moeder belandt hij evenwel niet bij de psychiater; hij gaat er vandoor naar het land ‘waar de wilde dingen’ leven en kroont er zichzelf tot koning. De verfilming van het klassieke kinderboek van Maurice Sendak is onder regie van Jonze (Being John Malkovich) al net zo heerlijk onberekenbaar, bedrieglijk nonchalant en baldadig als Max zelf. Tot en met de losse cameravoering aan toe. En de boodschap? Laat kinderen lekker ravotten, ze vinden zelf wel uit waar de grens ligt. Sympathiek, maar ook een beetje Montessori-achtig.

Lees meer

* * *
Wraakfilm van Jeff Beesley

Nadat zijn vrouw in haar auto is opgeblazen door de vrouwenhandelaar tegen wie ze zou getuigen (Christian Slater), gaat leraar Robinson (Wes Bentley) op wrekerspad. Dat hebben we al vaker gezien, maar dankzij de schrijver van de oorspronkelijke roman, Stephen King, eindigt het verhaal nu eens niet in een orgie van geweld. De hoofdpersoon heeft een originelere manier om de gangster, inclusief diens gepantserde Cadillac, van de aardbodem te doen verdwijnen. Voordat het zover is, heeft Beesley overigens wel de grootste moeite het magere gegeven tot speelfilmlengte op te rekken. Maar het slot, waarin Slater heerlijk hysterisch tekeergaat, is het wachten waard.

Lees meer

* * *
Tragikomedie van Froukje Tan

Dexter (Jeroen van Koningsbrugge) is een wat eenzelvige man die zich iedere ochtend gelaten aan zijn werk in een elektronicafabriek zet en ’s avonds bij thuiskomst meer belangstelling voor zijn muizen heeft dan voor zijn vriendin (Lotte Verbeek). Zijn leven speelt zich af in een geordende wereld waarvan de grijsheid af en toe wordt doorbroken door vrolijke primaire kleuren. Ook Dexters eigen grijsheid krijgt kleur doordat hij, zonder het aanvankelijk te beseffen, over een vreemde neurologische afwijking beschikt. Hij kan niet zien wat zich links van hem bevindt én geen onderscheid maken tussen de verschillende personen die hem dagelijks omringen. In Zweden, waar absurdistische tragikomedies traditioneel goed gedijen, sleepte de film zijn enige prijs tot nu toe in de wacht; in Nederland deed hij vrijwel niks. Ten onrechte. De voor haar goeddeels zwijgende rol in Nothing Personal overdreven bejubelde Verbeek blijkt met tekst minstens zo goed uit de voeten te kunnen. En de doorgaans uitbundige typetjesmaker Van Koningsbrugge overtuigt als minimalistisch acteur. Even inhalen dus, deze kleine maar fijne underachiever uit 2009.

Lees meer

* * *
Historisch drama van Jon Amiel
In de bioscoop vanaf 7 januari

Hoofdpersoon van Creation is Charles Darwin (Paul Bettany), vader van de evolutietheorie zoals beschreven in het standaardwerk On the Origin of Species (1859). Of is het toch Darwins dochtertje Annie, die op 10-jarige leeftijd stierf en een film lang in haar vaders hoofd blijft rondspoken? Het boek zelf, of de ontstaansgeschiedenis ervan, dáár gaat Creation in elk geval niet over. De film toont Darwin voornamelijk als een door verdriet verteerde vader, in conflict met het geloof en met zijn godvruchtige vrouw Emma (Jennifer Connelly). Een gekweld genie kortom, met de nadruk op gekweld. En dat geeft de film net iets te veel de bijsmaak van soap.

Lees meer

* *
Sprookje van Jean-Pierre Jeunet
Inmiddels in de bioscoop

In de wereld van Jeunet kunnen twee grote wapenfirma’s hun kantoren zomaar aan weerszijden van dezelfde straat hebben. Het is een overzichtelijke wereld waarin Goed en Kwaad al even helder tegenover elkaar staan. De film draait om de almaar inventiever wordende pogingen van een stel kleurrijke arme sloebers om de handelaren in dood en verderf een loer te draaien. Jeunet is waarschijnlijk iemand die denkt dat de wereld er op vooruit zou gaan wanneer cliniclowns de macht zouden overnemen. Zijn eigen wapen is zijn virtuoze stijl. Die maakt van Micmacs een adembenemende circus-act die je bijna zou doen vergeten hoe ontstellend naïef Jeunets ideeën zijn.

Lees meer

* * *
SF-spektakel van James Cameron
Inmiddels in de bioscoop

2009 was met Star Trek, District 9 en Moon een uitzonderlijk goed jaar voor de SF-film. En dan hadden we James Camerons Avatar nog tegoed. Na vijftien jaar voorbereidingstijd kan het niet anders of Camerons ecologisch verantwoorde sprookje moet in visueel opzicht al het voorgaande op grote afstand zetten. Dat doet ’t ook. Camerons onderwaterexpedities van de afgelopen tien jaar hebben hun stempel gezet op de planeet Pandora waar het verhaal zich afspeelt. De fluorescerende flora, in de lucht ‘drijvende’ rotspartijen en de transparante, kwal-achtige wezens die er zweven geven de indruk alsof in de Zuid-Amerikaanse jungle de zeebodem omhoog is gekomen. En dat allemaal in glorieus 3D. Ook de blauwe reuzen die er wonen, in de hoofdrollen gemodelleerd naar levende acteurs, overtuigen tot in de menselijkste details.

Lees meer

* * *
Drama van Jim Sheridan
In de bioscoop vanaf 10 december

Ergens op een geheime plek in de VS worden kinderen vanaf de wieg klaargestoomd voor een Oscar. Hoe anders de hoeveelheid piepjong acteertalent te verklaren, waarmee Hollywood jaarlijks zijn films volstopt? De beste van de nieuwe lichting is pas negen en heet Bailee Madison. Als de dochter van een doordraaiende Afghanistan-veteraan (Tobey Maguire) vangt ze de signalen op van een dreigende crisis, terwijl zijn vrouw (Natalie Portman) en broer (Jake Gyllenhaal) ziende blind blijven. Deze remake van een Deense film uit 2004 is dramatisch nogal voorspelbaar. Maar Madison hoeft haar onderlip maar te laten trillen en de gezinstragedie krijgt een daverende emotionele stroomstoot.

Lees meer

* * *
Drama van Urszula Antoniak
In de bioscoop vanaf 10 december

Een jonge vrouw (Lotte Verbeek) zit voor het raam van een kaalgestript Amsterdams appartement. Beneden op straat graait een handjevol mensen fanatiek in haar huisraad, als aasgieren die zich op een kadaver storten. Een prachtig beeld, zoals er wel meer in Nothing Personal te zien zijn. Want de plek waar de verbitterde en naamloos blijvende vrouw vervolgens vergetelheid zoekt, is de bij uitstek fotogenieke Ierse kust.
Daar probeert ze van méér afstand te nemen dan alleen van haar bezittingen; het liefst zou ze de hele mensheid de rug toedraaien. Maar aan de rand van de wereld, op het puntje van een landtong, woont Martin (Stephen Rea), ook al zo’n dolende ziel over wiens achtergrond we minimaal worden geïnformeerd. Langzaam maar zeker ontstaat er tussen de twee een zekere verstandhouding. Zal hij haar weten te ontdooien?
Je zou het romantische onzin kunnen noemen; de woeste natuur en de eenvoudige goedheid van een vreemde als heilzame remedies tegen zielenpijn. Maar de kracht van de film schuilt in andere dingen. De vrouw als stipje in de met nevels omhangen heuvels, of juist het tegenovergestelde: de intieme close-ups van kleine, boekdelen sprekende gebaren. Het met Gouden Kalveren en andere prijzen overladen Nothing Personal is visueel overdonderend, maar durft de Pools-Nederlandse Antoniak een volgende keer ook te laten zien wat haar personages bezielt?

Lees meer

* * *
Futuristische actie van McG

‘Om een goed verhaal te vertellen, moet je ’t intiem houden.’ Het is een soundbite uit de mond van hoofdrolspeler Christian Bale die per ongeluk tussen de extra’s op dit schijfje verzeild lijkt te zijn geraakt. Want afgaand op de vele kijkjes achter de schermen ging het bij Terminator Salvation uitsluitend om het zo overtuigend mogelijk in beeld brengen van grootschalige verwoesting. De makers gingen de ene ‘challenge’ na de andere aan en het geheel moest uiteraard naar ‘the next level’ worden getild. Ook dat zijn soundbites, maar ze passen beter bij deze stoomwals van een film dan de pretentieuze opmerking van Bale.

Lees meer

* * *
Documentaire van Louie Psihoyos
In de bioscoop vanaf 3 december

Jaarlijks worden bij het Japans kustplaatsje Taiji tienduizenden dolfijnen afgeslacht. Richard O’Barry, ooit trainer van de beroemde tv-dolfijn Flipper, voelt zich indirect verantwoordelijk voor het bloedbad, dat een bijverschijnsel is van de jacht op dolfijnen die voor grof geld wereldwijd aan dolfinaria worden verkocht. En die dolfinaria hebben we dus weer te danken aan de populariteit van die oude tv-serie. De film volgt de pogingen van O’Barry en een groep gelijkgestemden om de massamoord aan de kaak te stellen. Het stiekem installeren van camera’s leidt tot James Bond-achtige capriolen, maar de onthutsende beelden van de slachting laten zelfs de onverschilligste kijker in verslagenheid achter.

Lees meer

* * *
Fantasy van Michel Gondry, Leos Carax en Bong Joon-ho

Het uitroepteken achter de titel doet een hommage aan de Japanse metropool vermoeden, maar in dit door twee Fransen en een Zuid-Koreaan geregisseerde drieluik draait het juist om stadsbewoners die van hun omgeving zijn vervreemd. Bij Gondry verandert een zich nutteloos voelend meisje letterlijk in een stoel: eindelijk nuttig! Carax laat vanuit het riool een psychotische zwerver op de stad los en bij Bong drijft de liefde een kluizenaar na tien jaar de straat op. Dat pakt af en toe leuk uit, maar elke filmmaker ging wel gewoon zijn eigen gang. En dat roept onvermijdelijk de vraag op wat producenten toch in deze los zand-formule zien.

Lees meer

* * * *
Documentaire van Werner Herzog

Natuurdocumentaire is eigenlijk niet de juiste benaming voor Encounters at the End of the World. De film is weliswaar op z’n adembenemendst wanneer Herzog ons onder het ijs van Antarctica laat kijken, zijn fascinatie geldt in de eerste plaats menselijk gedrag onder barre omstandigheden. Vertrekpunt is de Zuidpoolbasis McMurdo, bevolkt door wetenschappers, zweefkezen en avonturiers die er stuk voor stuk vreemde drijfveren en hobby’s op nahouden. Herzogs eigen drijfveer is verwondering, en dat is net even iets anders dan bewondering. En richt hij de blik op de natuur, dan zoekt de regisseur, die zelf het commentaar bij de beelden levert, nadrukkelijk niet de schoonheid op. Bij hem geen snoezige pinguïns, maar een ‘gestoord’ exemplaar dat zich losmaakt van de groep en een zekere dood tegemoet waggelt. Verder vertelt een zeebioloog over de niet te bevatten wreedheid van de dierenwereld onder water. Toch wordt de film nooit deprimerend. Herzog sombert namelijk niet over de onvermijdelijke loop der dingen; hij verbaast zich erover. Als een buitenaardse wetenschapper die een kijkje op aarde neemt.

Lees meer

* * * *
Documentaire van Michael Moore
In de bioscoop vanaf 26 november

Voor een aartskankeraar als Moore kwam de kredietcrisis natuurlijk als geroepen. Aan het slot van zijn film trekt hij een lang politielint rond Wall Street en sommeert hij per megafoon de zakkenvullers naar buiten te komen. Politiek theater zoals we dat van de regisseur kennen. Toch is de toon van de rest van de film overwegend ernstig: het kapitalistische systeem naar Amerikaans model is failliet. Moore wijst zijn publiek zelfs op bepaalde voordelen van het socialisme, wat in de VS zo’n beetje een doodzonde is. Maar het begin is er, dankzij de crisis: tegenwoordig nemen werknemers in de VS zelfs hele bedrijven over.

Lees meer

* * * *
Historisch drama van Michael Haneke
In de bioscoop vanaf 19 november

Aan de vooravond van de Eerste Wereldoorlog gebeuren in een Noord-Duits plattelandsdorpje akelige dingen. Een paard wordt met ruiter en al tot struikelen gebracht, een schuur vliegt in brand, een vrouw wordt vermoord, een jongen zwaar mishandeld. De daders blijven onbekend. Ondertussen vergrijpen ouders zich binnenshuis aan kinderen, zowel met de lange lat als seksueel. Heeft het een iets met het ander te maken? Wordt hier de kiem voor het fascisme van de jaren dertig gelegd? Haneke suggereert het in ijzige zwart-witbeelden die de blik van de illusieloze determinist verraden. Het blijft een betweter, de Oostenrijker, maar zijn bewijsvoering is ook ditmaal weer huiveringwekkend overtuigend.

Lees meer

* * *
Horror van Oren Peli
In de bioscoop vanaf 26 november

Tien jaar geleden was de hele wereld in de ban van The Blair Witch Project. De voor de prijs van een tweedehands auto gemaakte nepdocumentaire over de verdwijning van drie jongeren in een duister bos bracht een mondiale run op de bioscoop teweeg. Paranormal Activity speelt een vergelijkbaar spelletje met de kijker. Ook hier worden we bedot met zogenaamd authentieke beelden van allerlei onheilspellends, die in de climax abrupt worden afgebroken. En ook Pelins spotgoedkoop gemaakte (11.000 dollar!) spookhuisfilm bracht in de VS al 100 miljoen dollar op. Het is op zich al knap dat een film die toch weinig meer presteert dan het herhalen van een inmiddels uitgekauwd trucje voor zo’n hype kan zorgen. Twee jaar geleden kocht Dreamworks de film op met de bedoeling er een big budget-remake van te maken. Die kwam er niet en nu blijkt het alsnog uitgebrachte origineel de kaskraker die de remake waarschijnlijk nooit was geworden. Je zou bij dat alles bijna vergeten dat Paranormal Activity weliswaar niks nieuws brengt, maar wel verdomde slim zijn werk doet. Onontkoombaar gaat het van kwaad tot erger. Wat begint met irritatie over raadselachtige geluiden mondt uit in blinde paniek wanneer een onzichtbare indringer de frontale aanval inzet. Voor de effectieve knal waarmee we het spookhuis weer worden uitgeslingerd, schijnt trouwens een zekere Spielberg verantwoordelijk te zijn…

Lees meer

* * * * *
Documentaire van Sacha Gervasi

Steve ‘Lips’ Kudlow heeft de hoop nooit opgegeven. Samen met drummer Robb Reiner (niet te verwarren met de regisseur van This is Spinal Tap) richtte hij eind jaren zeventig de hardrockband Anvil op en heel even konden de Canadezen zich de gelijken noemen van Motörhead, Slayer en Metallica. Maar de band brak niet door en wanneer we de voormannen aan het begin van de film treffen, doet de eerste cateringtransporten en is de tweede bouwvakker. Het is Lips – een aandoenlijke puber van 50 – die echter keihard blijft geloven in zijn hergeboorte als rockster. De vernederingen die hij en bloedgabber Reiner moeten doorstaan op hun queeste naar erkenning zijn pijnlijk en hilarisch om te zien. Van een knokpartij in Praag, waar een clubeigenaar de band weigert te betalen, tot Lips’ catastrofale dienstverband bij een callcenter om het geld voor een nieuwe plaat bij elkaar te sprokkelen. This is Spinal Tap, ‘maar dan echt’ en vooral ontroerender. Wees overigens gerust: Anvil! The Story of Anvil blijkt uiteindelijk ook een feel good movie.

Lees meer