Overzicht van: november 2009

(14thFloor/Warner)
Rock *

Het vijfde album van Biffy Clyro is net een klikobak. De Schotse rockband strooit met bombastisch koperwerk dat niet misstaat op een cd van Muse (waar Biffy onlangs bij in het voorprogramma stond), herkauwt de tempowisselingen van post-hardcoreband AFI, echoot de zang van Dave Grohl en doet tekstueel een poging om Sesamstraat te evenaren (‘I pronounce it aluminium, ‘cause there’s an I next to the U and M’). Only Revolutions mist spanning en originaliteit, want Biffy Clyro is zo nietszeggend als een vieze sok in een volle wasmand.

Het gerechtshof in Leeuwarden laat nieuw onderzoek doen naar de mogelijkheid dat Ids I. (44) op 2 februari 2008 veranderde in een huiveringwekkende moordmachine onder de directe invloed van antidepressiva. Die nacht schoot de pas gescheiden ‘pillenkiller’ eerst zijn ex-vrouw Trienke en haar minnaar Meindert neer in Harkema. Een half uur later vuurde Ids I. in buurdorp Kootstertille twee kogels af op een goede vriendin van Trienke, tevens de ex van Meindert, die de volkomen doorgedraaide Fries medeverantwoordelijk hield voor zijn echtscheiding. Zij overleefde de aanlag niet; Trienke en Meindert wel. De rechtbank veroordeelde de schutter in juni tot 24 jaar gevangenisstraf.

Picasso deed het in de schilderkunst, Reinout Oerlemans doet in het hedendaagse entertainment. Eerst was hij Arnie, toen een succesproducer en nu een gelauwerde filmregisseur. Knap. Tóch is er één verschil met de schilder die even snel van stijl wisselde als de jaargetijden: Reinout is rijker. Het junior Quote 500-lid zou al 80 miljoen waard zijn, een status die Picasso pas aan het einde van leven bereikte. Zijn bedrijf Eyeworks bouwde hij op met een paar simpele lessen. Hij was goedkoper dan zijn concurrenten en hij was sluwer met overnames. Hij kocht in het buitenland startende tv-bedrijven op die internationale succesformules hadden bedacht.

(Anti/Epitaph)
Rock * *

Na een onbetaalbaar concert in Carré in 2004 is Tom Waits niet meer in ons land geweest. Te horen aan dit tourverslag door het zuiden van Amerika en grote Europese steden hebben we niks gemist. Was die rochel in zijn stem nog mysterieus op zijn laatste studioplaten, nu vernachelt hij op slijmerige wijze klassiekers als Singapore en I’ll Shoot The Moon. Door de galmende opname zijn muzikale details ver te zoeken en valt de knipoog naar Prince’s Kiss in Such a Scream in het water. Meneer Waits, het is nu echt tijd voor een bezoekje aan de KNO-arts.

* * *
Fantasy van Michel Gondry, Leos Carax en Bong Joon-ho

Het uitroepteken achter de titel doet een hommage aan de Japanse metropool vermoeden, maar in dit door twee Fransen en een Zuid-Koreaan geregisseerde drieluik draait het juist om stadsbewoners die van hun omgeving zijn vervreemd. Bij Gondry verandert een zich nutteloos voelend meisje letterlijk in een stoel: eindelijk nuttig! Carax laat vanuit het riool een psychotische zwerver op de stad los en bij Bong drijft de liefde een kluizenaar na tien jaar de straat op. Dat pakt af en toe leuk uit, maar elke filmmaker ging wel gewoon zijn eigen gang. En dat roept onvermijdelijk de vraag op wat producenten toch in deze los zand-formule zien.

(Def Jam/Universal)
R&B * *

Na de klappen van Chris Brown is het op Rated R zoeken naar tekstuele verwijzingen naar het beruchte incident, eerder dit jaar. Dat voyeurisme wordt niet beloond, hoewel er op r&b-platen altijd wel liedjes over mislukte relaties staan. Wel klinkt Rihanna agressiever dan ooit, en in de meeste nummers extreem zelfverzekerd. Er wordt hier en daar gescholden en een middelvinger opgestoken. De song G4L maakt gangsta’s van feministen. Het betekent allemaal niet dat het ook muzikaal een beetje gevaarlijk of spannend wordt. Rihanna’s status als hitmachine komt niet in gevaar.

* * * * *
Tv-serie van Matthew Weiner

De verwachtingen waren kennelijk té hooggespannen toen de veelgeprezen serie Mad Men eindelijk in Nederland te zien was: de kijkcijfers waren laag en diverse dvd-kijkers vonden de serie te traag. Voor de volhouders die wél een subtiele en stijlvolle serie weten te waarderen is er nu Seizoen 2. Daarin heeft Don Drapers vrouw Betty genoeg van zijn leugens en overspel, maar haar geëmancipeerde gedrag levert haar vooral depressies op. Een veelvoorkomend verschijnsel in die tijd, aldus een bijgevoegde documentaire over vrouwenemancipatie in de jaren zestig. Don Draper eindigt uiteindelijk in Californië, waar hij een surrealistische ervaring beleeft. Ook héél sixties.

(Universal)
Popjazz * * *

Ook op zijn vijfde album wijkt Jamie Cullum niet af van zijn succesvolle formule: een pophit krijgt een jazzy jasje (Rihanna’s Don’t Stop the Music) en er wordt met veel plezier het stof van wat standards afgeblazen: het complete Count Basie orkest mag bijvoorbeeld de kalk van het plafond toeteren in opener Just One of Those Things. Er zijn wat aardige zelfgeschreven liedjes, tegen het einde wordt wat elektronica ingezet en Jamie gaat een paar keer los op de toetsen. De evenwichtskunstenaar blijft boeien.

* * * *
Documentaire van Werner Herzog

Natuurdocumentaire is eigenlijk niet de juiste benaming voor Encounters at the End of the World. De film is weliswaar op z’n adembenemendst wanneer Herzog ons onder het ijs van Antarctica laat kijken, zijn fascinatie geldt in de eerste plaats menselijk gedrag onder barre omstandigheden. Vertrekpunt is de Zuidpoolbasis McMurdo, bevolkt door wetenschappers, zweefkezen en avonturiers die er stuk voor stuk vreemde drijfveren en hobby’s op nahouden. Herzogs eigen drijfveer is verwondering, en dat is net even iets anders dan bewondering. En richt hij de blik op de natuur, dan zoekt de regisseur, die zelf het commentaar bij de beelden levert, nadrukkelijk niet de schoonheid op. Bij hem geen snoezige pinguïns, maar een ‘gestoord’ exemplaar dat zich losmaakt van de groep en een zekere dood tegemoet waggelt. Verder vertelt een zeebioloog over de niet te bevatten wreedheid van de dierenwereld onder water. Toch wordt de film nooit deprimerend. Herzog sombert namelijk niet over de onvermijdelijke loop der dingen; hij verbaast zich erover. Als een buitenaardse wetenschapper die een kijkje op aarde neemt.

(SonyBMG)
Rock * *

Het schijnt weer aan te zijn tussen Jennifer Aniston en John Mayer. De Friends-actrice had de 31-jarige blues boy verlaten omdat hij geen tijd had voor haar, maar wel frequent berichten verspreidde via Twitter. Op Battle Studies lijkt die knipperlichtrelatie het enige onderwerp. ‘I’m perfectly lonely, I don’t belong to anyone’, zingt hij het ene moment, om vervolgens weg te kwijnen in heimwee: ‘Just come over en lie here with me’. Wilde hij op zijn vorige album Continuum zowel muzikaal als tekstueel verrassend uit de hoek komen, hier komt hij niet verder dan gezapige bluespop voor in de Coffee Company.

* * * *
Documentaire van Michael Moore
In de bioscoop vanaf 26 november

Voor een aartskankeraar als Moore kwam de kredietcrisis natuurlijk als geroepen. Aan het slot van zijn film trekt hij een lang politielint rond Wall Street en sommeert hij per megafoon de zakkenvullers naar buiten te komen. Politiek theater zoals we dat van de regisseur kennen. Toch is de toon van de rest van de film overwegend ernstig: het kapitalistische systeem naar Amerikaans model is failliet. Moore wijst zijn publiek zelfs op bepaalde voordelen van het socialisme, wat in de VS zo’n beetje een doodzonde is. Maar het begin is er, dankzij de crisis: tegenwoordig nemen werknemers in de VS zelfs hele bedrijven over.

(Blue Note/EMI)
Rock * * *

Ze is weg bij haar vriendje en dus kon Norah Jones nu samenwerken met Ryan Adams, Marc Ribot en de producer van Kings of Leon. Is het snoezige er dan ook af? Wel, er klinken soms stevige gitaren, ze zingt over dronken nachten in de stad, ze is boos op haar ex en ze kiest uiteindelijk voor een vleeseter (haar hond). Jones en haar nieuwe vrienden dreigen wel, maar lopen dat gekke steegje nooit helemaal in. Toch blijft het broeierig genoeg. Meer hoeft van Norah niet verwacht te worden.

Ai, ai, ai. De Nederlandse torrentsite Mininova beleeft een historische dag. Een nederlaag kun je het noemen. Naar aanleiding van een uitspraak van de rechtbank van Utrecht is besloten het grootste deel van het platfom offline te halen. Dat betekent dat we niet langer op deze site uit de voeten kunnen om de nieuwste films of albums binnen te halen of te uploaden.
Mininova kiest ervoor schoon schip te maken door middel van de al bestaande Content Distribution Service. In dit systeem kunnen producenten, filmmaatschappijen of bands hun nieuwe producten pluggen. Zodoende kunnen ze hun kersverse juweeltjes aan een groot publiek tonen en daarmee de strijd aanbinden tegen illegale downloads. Heel nobel dus. Een schrale troost: de liefhebber kan altijd nog terecht op sites als Torrentz,  The Pirate Bay en BT-Junkie. Maar ehm: niet doorvertellen hoor.

* *
Tienerhorror van Chris Weitz
Inmiddels in de bioscoop

Nederland heeft Boer Zoekt Vrouw, de VS Twilight: onverklaarbaar succesvolle fenomenen ondanks een opvallend ouderwetse moraal. Pruillipje Bella (Kristen Stewart) viel in Twilight op een mooie jongen die een vampier bleek, in New Moon loopt ze achter een andere mooie jongen die een weerwolf blijkt te zijn. Hoewel Bella zich bij herhaling voor de voeten van bloeddorstige types werpt, blijven haar relaties kuis, op het lachwekkende af. Ook New Moon staat weer bol van zwijmelende blikken, het liefst in slow motion. Waarmee ook dit deel van Twilight alleen geschikt is voor bakvissen die dwepen met de bleke meelpeer Robert Pattinson, en ouders die verlangen naar een utopisch universum waarin tieners zich niet met seks en drugs inlaten.

Silky Soul (101 Distribution)

Op de zoete soul van Maze zijn in de jaren zeventig veel kindertjes verwekt. De 32-jarige Musiq Soulchild is daar vast een van. Op het onlangs verschenen Maze tribute album, met o.a. Mary J Blige en Joe, probeert hij met zijn flexibele en warme stem eveneens stelletjes naar de slaapkamer te lokken. Silky Soul, oorspronkelijk een ode aan Marvin Gaye, lijkt voort te kabbelen, maar werkt subtiel naar een hoogtepunt toe. Zo horen we dat graag tussen de lakens.

 ‘Jij bent toch niet die ene jongen die dood is?’
Het is een van de krabbels op de Hyvespagina van Dirk Post. Let wel: het gaat hier om een naamgenoot van de vermoorde Urker jongen. Blijkbaar heeft niet iedereen dat door, want zijn Hyves-profiel wordt bedolven onder de condoleancebetuigingen. Foutje bedankt. Van ‘Gecondoleerd’, ‘R.I.P.’ en ‘Misschien moet je je naam veranderen, want iedereen denkt dat je dood bent’ tot ongepaste teksten als ‘Dirk, ik ben de moordenaar’ van ene Jeroen. Dirk heeft de hoop opgegeven en is maar gestopt met het in allerijl terugkrabbelen van ongeruste vrienden, kennissen en andersoortige medelevenden. Voor wie nu zelf op zoek gaat: ook dit is niet de juiste Dirk Post, net als deze en deze. Wel kun je terecht op een speciale herdenkingspagina en bij dit condoleanceregister. En nu stoppen met het krabbelen van deze springlevende Dirk.

* * * *
Drama van Reinout Oerlemans
In de bioscoop vanaf 26 november

Drievoudig Gouden Kalfwinnares Carice van Houten maakte ooit in Revu de grap dat ze nog één Kalf nodig heeft om er een tafeltje mee te maken. Het ziet ernaar uit dat Carice volgend jaar haar tafeltje compleet heeft, want in Komt Een Vrouw Bij De Dokter toont ze weer haar uitzonderlijke klasse. Op papier lijkt haar slachtofferrol heel dankbaar: mooi tragisch ziek worden en dan sterven. Maar Kluun heeft nu eenmaal geen Terms of Endearment geschreven, dus wordt Carice als Carmen tijdens haar ziekbed ook nog systematisch bedrogen door haar man Stijn (Barry Atsma). Knappe actrice die een aaneenschakeling van huilen, kotsen en hysterisch zijn nog iets lichts weet mee te geven en gelukkig is Carice zo’n actrice. Met een terloopse opmerking weet ze kanker of een dreigende scheiding te relativeren zonder het te ridiculiseren. Atsma geeft zijn onverbeterlijke vreemdganger Stijn genoeg sympathieke kanten zodat je ook met hem kan meeleven, zelfs wanneer hij vlucht naar Roos, zijn minnares en kankervrije zone. Anna Drijver blijft als Roos daarentegen aan de oppervlakte. Reinout Oerlemans geeft met zijn regiedebuut de sceptici het nakijken. Komt Een Vrouw Bij De Dokter is weliswaar geen Simon, maar Oerlemans raakt de juiste toon met los camerawerk en een cast die tot in de kleinste bijrollen (Sacha Bulthuis in haar laatste rol) perfect is.

(Helicopter/Pias)
Singer/songwriter * * * *

Wat waren de verwachtingen in België hooggespannen voor het debuut van Bram Vanparys dat daar begin dit jaar uitkwam. Meneer had zonder plaat op Pukkelpop gestaan en kon in een vroeg stadium freefolkheld Devendra Banhart tot zijn fans rekenen. Nu dat langverwachte debuut ook in Nederland uitkomt, kunnen we beamen dat Vanparys veel meer doet dan verwachtingen inlossen. Dit is het beste dat onze Zuiderburen dit jaar hebben voortgebracht. Hoe rijk de folky songs van Alas My Love ook zijn ingekleurd, subtiliteit staat voorop. De zachte gloedvolle opener The Sunset blijkt de blauwdruk van de plaat, maar de Gentenaar varieert ook met een jazzy flirt als Taxidream. Hoe dicht het stemgeluid van de 22-jarige bij Thom Yorke ligt, wordt helemaal duidelijk wanneer afsluiter My Invasions een nieuwe variatie op Lucky van Radiohead blijkt. De kleine liedjes van Alas My Love worden nooit saai en klinken nooit gemakzuchtig. De John Mayers en Jack Johnsons van deze wereld kunnen nog veel van VanParys leren.

De 64-jarige Elzelien K. uit Badhoevedorp werd 24 november j.l. veroordeeld tot 8 jaar cel wegens de dubbele moord op haar man en dochter. Ze bracht hen tijdens hun slaap met een bijl om het leven. Haar advocaten pleitten ervoor dat ze vrijuit moest gaan, omdat ze volledig onder invloed was van antidepressiva, maar het mocht niet baten. De rechtbank oordeelde dat ze weliswaar verminderd toerekeningsvatbaar was, maar dat ze nog wel haar eigen wil kon bepalen. Ze zou haar gezin hebben vermoord om hen het verdriet van haar eigen zelfmoord te besparen. De zelfmoordpoging van de vrouwe, ze reed tegen een boom, mislukte. De centrale vraag in deze rechtszaak was of K. de bijlmoorden kon worden toegerekend. Ze was kort voor de fatale nacht weer begonnen met het slikken van het antidepressivum Seroxat. Eenzelfde vraag staat centraal in het dossierverhaal in de Revu van deze week. Ids I. werd veroordeeld tot 24 jaar celstraf, wegens de moord op een onschuldige vrouw. Hij claimt zelf dat het kwam door zijn medicijnen. Het hoger beroep in deze zaak dient op 27  november.